Toezicht op de aktes van meergemeentelijke politiezones

Er bestaan drie types toezicht die uitgeoefend worden op de meergemeentelijke politiezones in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest:

  • het algemeen administratief toezicht;
  • het administratief goedkeuringstoezicht;
  • het specifiek administratief toezicht;

Er bestaan overigens twee toezichthoudende overheden: de Brusselse Hoofdstedelijke Regering en de gouverneur.

 

a) Toezicht uitgeoefend door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering

 

Het administratief toezicht op de handelingen van de zes meergemeentelijke politiezones van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest inzake overheidsopdrachten wordt geregeld door:

  • de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus;
  • de ordonnantie van 19 juli 2001 houdende regeling van het administratief toezicht op de meergemeentelijke politiezones van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest;
  • het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 19 juli 2001 betreffende de overlegging aan de Regering van de akten van de overheden van de meergemeentelijke politiezones met het oog op de uitvoering van het administratief toezicht;
  • het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 18 juli 2000 tot regeling van haar werkwijze en tot regeling van de ondertekening van de akten van de Regering;
  • het ministeriële besluit van 26 juni 2019 houdende delegatie aan bepaalde ambtenaren van Brussel Plaatselijke Besturen in verband met het administratief toezicht op de gemeenten, de autonome gemeentebedrijven en hun filialen, de (meer)gemeentelijke vzw's, de intercommunales en hun filialen, de politiezones en de erkende lokale instellingen voor het beheer van de tijdelijke erediensten.

Deze bevoegdheid wordt volledig uitgeoefend door de Regering, die ze heeft gedelegeerd aan de minister bevoegd voor de Plaatselijke Besturen.

Hoewel alle beslissingen van de meergemeentelijke politiezones geschorst of vernietigd kunnen worden als ze de wet overtreden en/of het algemene belang schaden, zijn er sommige die de goedkeuring van de minister van Plaatselijke Besturen vereisen alvorens ze worden uitgevoerd.

Worden onderworpen aan het goedkeuringstoezicht: de beslissingen over de keuze van de plaatsingsprocedure en de vaststelling van de voorwaarden voor overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten als de globale waarde van de opdracht hoger is dan 249.600 euro excl. btw voor leverings- en dienstenopdrachten en hoger dan 500.000 euro excl. btw voor werkenopdrachten. Er wordt evenwel in een uitzondering voorzien voor de overheidsopdrachten bedoeld in artikel 26, § 1, 1°, c) van de wet van 15 juni 2006 overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten (deze bepaling stemt overeen met artikel 42, § 1, eerste lid, 1°, b) van de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten).

Met het oog op de uitoefening van het administratief toezicht moeten bepaalde aktes en de documenten waarop ze gebaseerd zijn ambtshalve bezorgd worden. Andere moeten op een lijst met aktes staan (met een korte uiteenzetting van deze aktes) en moeten slechts in extenso bezorgd worden als de toezichthoudende overheid daarom vraagt.

Voor de ambtshalve te bezorgen aktes beschikt de voornoemde minister over een termijn van veertig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de akte om eventueel een toezichtmaatregel te nemen als deze akte de wet overtreedt of het algemene belang schaadt, en dit te melden aan de meergemeentelijke politiezone. De wetgeving voorziet in drie types maatregelen:

  • schorsing van de uitvoering van de akte;
  • vernietiging van de akte;
  • niet-goedkeuring.

Bij een schorsing kan de meergemeentelijke politiezone in kwestie de akte waarvan de uitvoering is geschorst ofwel intrekken, ofwel handhaven en dit rechtvaardigen. In dat laatste geval moet ze aan de toezichthoudende overheid de akte bezorgen die de geschorste akte rechtvaardigt binnen een termijn van veertig dagen vanaf de ontvangst van het schorsingsbesluit, zo niet wordt de geschorste akte nietig. De minister beschikt over een nieuwe termijn van veertig dagen vanaf deze bezorging om zo nodig een definitieve toezichtsmaatregel te nemen (vernietiging). Na deze termijn wordt de schorsing van de uitvoeringsakte opgeheven als er geen toezichtsmaatregel is genomen.

Voor aktes onderworpen aan het goedkeuringstoezicht kan de voornoemde minister deze termijn één keer verlengen voor een duur die maximaal even lang is als de oorspronkelijke termijn.

Wat de aktes op de lijst betreft, moet de vraag om een akte in extenso te bezorgen betekend worden aan de betrokken overheid binnen een termijn van twintig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de lijst. Overigens beschikt de voornoemde minister nog slechts over een termijn van twintig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de gevraagde akte om een algemene toezichtsmaatregel te nemen (schorsing van de uitvoering of vernietiging) en dit te melden aan de betrokken overheid.

Behalve bij uitzondering mogen de aktes waarbij het politiecollege overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten alsook concessieovereenkomsten voor werken en diensten toewijst, pas uitgevoerd worden vanaf de dag waarop ze niet langer geschorst of vernietigd kunnen worden, of, in voorkomend geval, vanaf de dag waarop de voornoemde minister aan de overheid van de meergemeentelijke politiezone in kwestie laat weten dat de akte meteen mag worden uitgevoerd. Voor overheidsopdrachten met een globale waarde kleiner dan of gelijk aan 750.000 euro excl. btw mag de directeur-generaal van Brussel Plaatselijke Besturen (of de ambtenaar die hem bij afwezigheid vervangt) ook beslissen dat de voornoemde aktes meteen mogen worden uitgevoerd.

 

b) Toezicht uitgeoefend door de gouverneur en de minister van Binnenlandse Zaken

 

Artikelen 86 en 87 van de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus, voeren een specifiek administratief toezicht in op de besluiten van de politieraad of het politiecollege over zowel de keuze van de plaatsingsprocedure en de vaststelling van de voorwaarden als de toewijzing van overheidsopdrachten, die geregeld wordt via wettelijke en regelgevende bepalingen met betrekking tot de lokale politie, normen inzake uitrusting (uniformen, kentekens, legitimatiekaarten en andere identificeringsmiddelen) en bewapening, organisatie en werking (artikelen 141 en 142 van de voornoemde wet).

In dit kader worden er twee types toezichtmaatregelen overwogen: schorsing van de uitvoering van de akte door de gouverneur, gevolgd door, in voorkomend geval, de vernietiging van de akte door de minister van Binnenlandse Zaken.

Anders gezegd: voor voornoemde overheidsopdrachten wordt een dubbel toezicht uitgeoefend op de aktes van de meergemeentelijke politiezones in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

De samenwerkingsovereenkomst tussen de federale staat en de gewesten over de uitoefening van het specifieke toezicht ingevoerd door de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus, beoogt de uitvoering van dit dubbele toezicht te organiseren, met als doel het aantal tegenstrijdige beslissingen genomen door verschillende overheden te beperken.

 

We verwijzen naar de website van de FOD Binnenlandse Zaken voor meer informatie hierover.