U bent hier: Home / Thema / Overheidsopdrachten / Nieuws / 11 augustus 2014 (2/2)

11 augustus 2014 (2/2)

Een Ordonnantie betreffende de invoeging van sociale clausules in de overheidsopdrachten van de Brussels aanbestedende overheden.
Ordonnantie van 8 mei 2014 (B.S. 17.06.2014) betreffende de invoeging van sociale clausules in de overheidsopdrachten van de Brussels aanbestedende overheden.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is sinds lange tijd overtuigd van gegrondheid van de opname sociale clausules in de overheidsopdrachten. Hiertoe heeft het Gewest veelvoudige initiatieven genomen met het oog op het aanmoedigen van sociale beschouwingen in de Brussels overheidsopdrachten.

De huidige ordonnantie heeft als doel om de praktijken aangaande publieke aankopen die uit deze initiatieven gegroeid zijn samen te vatten, eenvormig te maken, te ontwikkelen en standvastig te maken.

Daartoe laat deze ordonnantie de in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aanwezige aanbestedende overheden toe in hun overheidsopdrachten sociale clausules op te nemen, die dan de vorm kunnen aannemen van selectiecriteria, gunningscriteria of uitvoeringsvoorwaarden. Daarenboven staat deze ordonnantie aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, indien zij optreedt als subsidiërende overheid, het recht toe om zulke clausules te verplichten als voorwaarde voor het toekennen van de subsidie of voorwaarde voor uitvoering van de subsidie.

Welke clausules ?
 
De ordonnantie definieert de sociale clausules als « bepaling met doelstelling de opleiding of socioprofessionele inschakeling van werkzoekenden die laaggeschoold, jonger dan 30 of ouder dan 50 zijn, leerlingen, stagiairs of cursisten ». Deze clausules zijn opgenomen in de bestekken van de betrokken overheidsopdrachten en mogen, naar de keuze van de inschrijver, de vorm aannemen van een:

1.    inschakelingsclausule die een percentage bepaalt van de bij Actiris ingeschreven werkzoekenden ;
2. sociale clausule die het mogelijk maakt om de overheidsopdracht geheel of gedeeltelijk uit te besteden aan een sociale inschakelingsonderneming ;
3. sociale opleidingsclausule die de opdrachtnemers ertoe verplicht te zorgen voor opleiding voor de bij Actiris ingeschreven werkzoekenden. (sociale clausule « jongerenclausule », « peterschapclausule », « bedrijfsstage », enz.) ;
4. sociale clausule betreffende het voorbehouden van de opdracht, overeenkomstig de wetgeving op de overheidsopdrachten.
 
Op welke opdrachten zijn de sociale clausules van toepassing  ?

De ordonnantie is van toepassing op de opdrachten van werken, leveringen en diensten die aan volgende cumulatieve voorwaarden voldoen :

1° opdracht van werken, leveringen, of diensten behorende tot de categorie A1 (Onderhouds- en herstellingsdiensten), A2 (Vervoer te land), A.14 (Diensten voor het schoonmaken van gebouwen en het beheer van onroerende goederen), A.15 (Uitgeverij- en drukkerijdiensten), A.16 (Riolering en vuilophaaldiensten, afvalverwerking en aanverwante diensten) of B zoals bedoeld door de bijlage 2 van de wet van 15 juni 2006 ;

2° het geraamde bedrag van 125.000 € (zonder BTW) voor de werken en diensten en 22.000€ (zonder BTW) voor de leveringen overschrijden;  

3° een minimumduur hebben van 10 werkdagen enkel voor opdrachten van werken of diensten .

Nochtans, kan de sociale inschakelingsclausule  de « Actirisclausule » maar opgelegd worden aan de inschrijvers voor opdrachten van werken of diensten waarvan het bedrag (zonder BTW) hoger is dan 500.000€.
 
Wie belangt dit aan ?

Gelet op de juridische bezorgdheid komt de definitie van « aanbestedende overheid », in de ordonnantie hernomen, sterk overeen met deze die voorkomt in het artikel 2,1°, van de wet van 15 juni 2006 betreffende overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten.

Op Brussels niveau kunnen twee categorieën van aanbestedende overheden onderscheiden worden. Enerzijds, het Gewest zelf en de “geconsolideerde” instellingen en anderzijds, de overheden en organismen die een grote mate van autonomie bezitten tegenover het Gewest, namelijk de gemeenten, de intercommunales en de andere rechtspersonen zoals bedoeld onder punt c van het artikel 2, 2° van de ordonnantie, namelijk “ de personen, ongeacht hun vorm en aard…..die op de datum van het uitschrijven van de opdracht
-    “opgericht zijn om specifiek te voldoen aan behoeften van algemeen belang die niet van commerciële of industriële aard zijn
-    rechtspersoonlijkheid hebben en waarvan
-    hetzij de activiteit in hoofdzaak wordt gefinancierd door het Gewest inbegrepen de “geconsolideerde” instellingen of de Brusselse gemeenten.
 -    hetzij de leden van het bestuursorgaan, het leidinggevend orgaan of het toezichthoudend orgaan voor meer dan de helft door die overheden of instellingen zijn aangewezen ».

Wat betreft de Brusselse openbare besturen, is de ordonnantie ondubbelzinnig van toepassing op de gemeenten en de intercommunales voor al hun overheidsopdrachten die de drie bovenvermelde voorwaarden verenigen. Voor de overheidsopdrachten van de andere lokale overheden die onder de definitie van punt c van het artikel 2, 2° van de ordonnantie vallen, is deze enkel van toepassing wanneer hun overheidsopdracht voor minstens 10% gesubsidieerd is ofwel rechtstreeks door het Gewest, ofwel door Beliris.

Middelen

De ordonnantie voorziet verschillende middelen en mogelijkheden om de Brusselse aanbestedende overheden bij te staan om de huidige ordonnantie toe te passen en om bepaalde doelstellingen in verband met de sociale clausules voorop te stellen.

Alzo moet in de schoot van elke aanbestedende overheid een « resource person » aangeduid worden. Deze persoon heeft de opdracht te waken over de goede uitvoering van de huidige ordonnantie. Hij dient samen te werken met de verschillende personen of diensten die, in de schoot van de Brusselse aanbestedende overheden, overheidsopdrachten plaatsen, de bekomen inlichtingen verkregen bij deze personen of diensten te centraliseren en een boordtabel bij te houden.

Vervolgens, en dit vanaf 1 januari 2015, dient elke aanbestedende overheid een boordtabel bij te houden die al de overheidsopdrachten die door deze overheid werden afgehandeld in de loop van het jaar en de aan de gang zijnde overheidsopdrachten moet bevatten. Deze tabel preciseert de aanwezigheid van sociale clausules in de documenten van de opdracht, de status van deze clausules en de verantwoording ervan.
De boordtabel moet de Brusselse aanbestedende overheden toelaten zelf na te gaan in welke mate de aanbestedinghouders van hun overheidsopdrachten hun verbintenissen zijn nagekomen rekening houdende met de sociale bepalingen ingeschreven in de documenten van deze opdrachten.

Het komt aan de Brusselse regering toe te waken over de organisatie van de vorming van de «rersource-persons», om een model van boordtabellen vast te stellen en de regels voor publicatie van deze tabellen vast te stellen.

Daarenboven vertrouwt de ordonnantie aan Actiris de taak toe tot het in praktijk brengen van een bepaald aantal doelstellingen die in haar artikel 14 vermeld zijn.

Sancties

De Brusselse aanbestedende overheid die zijn verplichtingen inzake de sociale clausules niet naleeft, zal van geen latere gunning van gewestelijke subsidies in het kader van een nieuw project waarvoor een overheidsopdracht moet worden uitgeschreven kunnen genieten dan op voorwaarde dat de vastgestelde tekortkoming binnen een gegeven termijn wordt rechtgezet. In dat geval kan de verwezenlijking van die overheidsopdracht begeleiding krijgen van de bevoegde dienst.

Ook wat betreft de overheidsopdrachten van de gemeenten, kan de beslissing tot een begeleiding genomen worden in afwezigheid van een specifieke subsidie voor de betrokken overheidsopdracht.

----------
Raadpleeg de Ordonnantie betreffende de invoeging van sociale clausules in de overheidsopdrachten

Jean-François BROUWET – oo@gob.irisnet.be