Toezicht op de aktes van autonome gemeentebedrijven

Wat overheidsopdrachten en concessieovereenkomsten betreft, is het administratief toezicht uitgeoefend door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op de aktes van autonome gemeentebedrijven en hun dochterondernemingen op zijn grondgebied een algemeen toezicht, dat geregeld wordt door:

  • de ordonnantie van 5 juli 2018 betreffende de specifieke gemeentelijke bestuursvormen en de samenwerking tussen gemeenten;
  • het ministeriële besluit van 26 juni 2019 houdende delegatie aan bepaalde ambtenaren van Brussel Plaatselijke Besturen in verband met het administratief toezicht op de gemeenten, de autonome gemeentebedrijven en hun filialen, de (meer)gemeentelijke vzw's, de intercommunales en hun filialen, de politiezones en de erkende lokale instellingen voor het beheer van de tijdelijke erediensten;
  • de gewestelijke omzendbrief van 28 november 2011 met betrekking tot de bezorging van de handelingen die onderworpen zijn aan het administratieve toezicht;
  • de gewestelijke omzendbrief van 27 september 2016 met betrekking tot de bezorging van de handelingen die onderworpen zijn aan het administratieve toezicht, ter bijwerking van de omzendbrief van 28 november 2011.

Deze bevoegdheid wordt volledig uitgeoefend door de Regering, die ze heeft gedelegeerd aan de minister belast met Plaatselijke Besturen.

Met het oog op de uitoefening van het administratief toezicht moeten bepaalde aktes en de documenten waarop ze gebaseerd zijn ambtshalve bezorgd worden. Andere moeten op een lijst met aktes vermeld worden (met een korte uiteenzetting van deze aktes) en moeten enkel in extenso bezorgd worden als de toezichthoudende overheid daarom vraagt.

Voor de ambtshalve te bezorgen aktes beschikt de voornoemde minister over een termijn van dertig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de akte om eventueel een toezichtmaatregel te nemen als deze akte de wet overtreedt of het algemene belang schaadt, en dit te melden aan het autonome gemeentebedrijf. De wetgeving voorziet in twee types maatregelen:

  • schorsing van de uitvoering van de akte;
  • vernietiging van de akte.

Bij een schorsing kan het autonome gemeentebedrijf de akte waarvan de uitvoering is geschorst ofwel intrekken, ofwel handhaven en dit rechtvaardigen. In dat laatste geval moet ze aan de toezichthoudende overheid de akte bezorgen die de geschorste akte handhaaft binnen een termijn van veertig dagen vanaf de ontvangst van het schorsingsbesluit, zo niet wordt de geschorste akte nietig. De minister beschikt over een nieuwe termijn van dertig dagen vanaf deze bezorging om zo nodig een definitieve toezichtsmaatregel te nemen (vernietiging). Na deze termijn wordt de schorsing van de uitvoeringsakte opgeheven als er geen toezichtsmaatregel is genomen.

Beide voornoemde termijnen van dertig dagen kunnen elk één keer verlengd worden voor vijftien dagen door de minister van Plaatselijke Besturen of door de directeur-generaal van Brussel Plaatselijke Besturen (of door de ambtenaar die hem vervangt), vóór het verstrijken van de oorspronkelijke termijn.

Behalve bij uitzondering mogen de aktes waarbij het autonome gemeentebedrijf overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten alsook concessieovereenkomsten voor werken en diensten toewijst, pas uitgevoerd worden vanaf de dag waarop ze niet langer geschorst of vernietigd kunnen worden, of, in voorkomend geval, vanaf de dag waarop de voornoemde minister aan de overheid van het autonome gemeentebedrijf in kwestie laat weten dat de akte meteen mag worden uitgevoerd. Voor overheidsopdrachten met een globale waarde kleiner dan of gelijk aan 750.000 euro excl. btw mag de directeur-generaal van Brussel Plaatselijke Besturen (of de ambtenaar die hem bij afwezigheid vervangt) ook beslissen dat de voornoemde aktes meteen mogen worden uitgevoerd.

Wat de aktes op de lijst betreft, moet de vraag om een akte in extenso te bezorgen betekend worden aan het autonome gemeentebedrijf binnen een termijn van twintig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de lijst. Overigens beschikt de voornoemde minister nog slechts over een termijn van twintig dagen vanaf de dag na de ontvangst van de gevraagde akte om een algemene toezichtsmaatregel te nemen (schorsing van de uitvoering of vernietiging) en dit te melden aan het autonome gemeentebedrijf.