U bent hier: Home / Lokale Democratie / Burgerparticipatie en -informatie / Deelname van vrouwen

Deelname van vrouwen

Deelname van vrouwen aan de gemeenteraadsverkiezingen

De wet van 15 april 1920 verleent stemrecht aan vrouwen voor de gemeenteraadsverkiezingen behalve voor prostitués en overspelige vrouwen.
Het stemrecht voor de parlementsverkiezingen en provincieraadsverkiezingen werden pas bijna 30 jaar later, in 1948, verleend.
Bij de verkiezingen van 1921 werden in heel het land 196 vrouwelijke gemeenteraadsleden verkozen (minder dan 1% van de gemeenteraadsleden).
55 jaar later maken de vrouwen ongeveer 10% uit van de gemeenteraadsleden in België.

De quotumregel van maximaal 3/4 kandidaten van hetzelfde geslacht op een lijst werd ingevoerd door de wet Smet-Tobback van 24 mei 1994.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 bereikte het aantal verkozen vrouwen 28% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

In 2000 werd het quotum op de lijsten gewijzigd tot maximaal 2/3. Bij de verkiezingen van 2000 vertegenwoordigden de vrouwen 38% van de verkozen gemeenteraadsleden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (26% op nationaal vlak).
Vanaf 2006 geldt de pariteit als regel.  De wetgeving voorziet thans een gelijke verdeling van vrouwen en mannen op de hele lijst en de eerste twee kandidaten moeten van een verschillend geslacht zijn.
Een Brusselse ordonnantie van 15 maart 2012 voorziet in 2018 volledige afwisseling (het ritssysteem).

De gemeenteraadsverkiezingen van 2012

Bij de laatste Brusselse gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 bedroeg de verhouding van verkozen vrouwen in de Brusselse gemeenteraden 41,5%, een hoge waarde vergeleken met de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 voor alle gewesten (35,9%).

Deze verhouding is echter voor het eerst gedaald. Bij de Brusselse gemeenteraadsverkiezingen van 2006 waren immers 42,2% van de verkozenen vrouwen.


Deelname aan de plaatselijke besluitvormingsorganen

De wetten van 19 februari 1921 en 27 augustus 1921 verlenen vrouwen het recht om de functies van burgemeester, schepen, gemeentesecretaris en ontvanger uit te oefenen. Voor gehuwde vrouwen is echter het akkoord van hun echtgenoot vereist.

Vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in de gemeentelijke beheersorganen en bereiken moeilijker dan mannen het ambt van schepen of burgemeester.

De Nieuwe Gemeentewet verplicht de aanwezigheid van 1 vrouw in het college van burgemeester en schepenen.

In 2012 zijn er in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 8 vrouwelijke OCMW-voorzitters op 19 (42%) en is slechts 1 vrouw burgemeester (Molenbeek).

 Meer info

- Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (federaal)

- Het federaal instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (federaal) :
Cijfers over de deelname van mannen en vrouwen aan de Belgische politiek (2006)

- Gelijke kansen & diversiteit (Brussel Hoofdstedelijk Gewest)

- Stedelijke Adviesraad voor Gelijkheid tussen Vrouwen en Mannen (Stad Brussel)

- De Europese website  www.charter-equality.eu die in 2013 door de CEMR online gezet werd. Ze beoogt de gemeenten te helpen de gelijkheid tussen mannen en vrouwen op plaatselijk niveau te bevorderen.